• incontinentie is veel te gecompliceerd en dit overzicht veel te algemeen

Inleiding

  • De meest voorkomende vormen van incontinentie zullen we hier beschrijven. Het is niet de bedoeling dat u aan de hand van dit overzicht zelf vaststelt welke vorm van incontinentie u hebt en wat u daar het beste aan kunt doen. Daarvoor is incontinentie veel te gecompliceerd en dit overzicht veel te algemeen. Bovendien komt het vaak voor dat verschillende vormen van incontinentie zich tegelijkertijd voordoen, in een soort mengvorm. U kunt het beste met uw arts overleggen.
  • Stress-incontinentie heeft niets met psychische stress te maken. Met stress wordt bedoeld de drukverhoging in de buikholte welke ontstaat bij bewegen, sporten, hoesten, tillen e.d.

Stress-incontinentie

  • Stress-incontinentie
    Stress-incontinentie (inspanningsincontinentie) is ongewild urineverlies bij inspanning - zoals hoesten, tillen, vrijen, sporten, lachen. Eén op de vier vrouwen boven de 35 jaar heeft er last van. Bij stressincontinentie werken de kringspier en/of bekkenbodemspieren niet goed. De belangrijkste oorzaak hiervoor is bekkenbodemzwakte door aanleg, zwangerschap of hormonale veranderingen.

    Stress-incontinentie heeft niets met psychische stress te maken. Met stress wordt bedoeld de drukverhoging in de buikholte welke ontstaat bij bewegen, sporten, hoesten, tillen e.d. Inspannings-incontinentie komt voornamlijk voor bij vrouwen en is te wijten aan het slechter functioneren of slapper worden van de blaashals of de bekkenbodemspieren, waarop de blaas als het ware rust. Door een verslapping van de bekkenbodemspieren zakt de plasbuis uit en kan niet voldoende weerstand meer bieden aan de druk vanuit de blaas.

    Verslapping van de bekkenbodemspieren kan verschillende oorzaken hebben: bevallingen, veel zwaar tillen, hormonale veranderingen in de overgang en sommige gynaecologische operaties. Tevens kan chronisch hoesten, of een bemoeilijkte ontlasting de verzakking verergeren.
  • Behandeling stress-incontinentie
    In eerste instantie is de behandeling van stressincontinentie meestal gericht op het verstevigen van de bekkenbodem met behulp van fysiotherapie. Het is heel goed mogelijk om deze spieren weer krachtiger te maken, zodat ze een betere opvang kunnen vormen voor de blaas. Bekkenbodemspier oefeningen kunt U zelf doen, maar om de techniek goed aan te leren is een goede instructie of hulp van een fysiotherapeut noodzakelijk.

    Het is van belang de blaas regelmatig te ledigen. Vrouwen kunnen ook een pessarium gebruiken of tampons. Sommige geneesmiddelen kunnen de aktiviteit van de sluitspier van de blaas verhogen. Daarnaast zijn er operatiemethoden waarmee de afwijkingen in de positie van de blaashals kunnen worden hersteld, bijvoorbeeld een TVT-ingreep. Met deze operatietechnieken bestaat grote ervaring en de resultaten zijn vaak zeer goed.
  • 'Urge' staat in het Engels voor behoefte, aandrang

Urge-incontinentie

  • Urge-incontinentie
    Urge-incontinentie (aandrangincontinentie) is een vorm waarbij men aandrang voelt om te urineren, maar de urine komt ook meteen. 'Urge' staat in het Engels voor behoefte, aandrang. We spreken ook wel van een overaktieve blaas. In feite trekt de blaas samen op het moment dat dit eigenlijk nog niet zou moeten. Er kunnen lichamelijke of psychische oorzaken ten grondslag liggen. Als het evenwicht is verstoord tussen de blaas en het afsluitmechanisme, dan kan de blaas onwillekeurig samenknijpen (onstabiele blaas). Een psychische factor kan zijn dat men helemaal gefixeerd is op het plassen en bij de geringste aandrang naar het toilet gaat.

    Aandrang-iincontinentie kan 's nachts en in volkomen rust optreden. Aandrangs incontinentie kan ook lichamelijke oorzaken hebben zoals neurologische aandoeningen en afwijkingen in de stofwisseling, zoals bijv. suikerziekte. Aandrangs incontinentie kan ook verband houden met een urineweg infectie die met antibiotica kan worden genezen.

    Een andere oorzaak kan zijn de verminderde hoeveelheid aan vrouwelijke geslachtshormonen na de menopauze.
  • Behandeling aandrang-incontinentie
    Aandrangs incontinentie is over het algemeen veel moeilijker te behandelen dan inspannings-incontinentie. De oorzaken kunnen sterk uiteen lopen. Operatief ingrijpen is meestal zinloos, aangezien geen anatomische veranderingen in het spel zijn en psychische factoren een rol kunnen spelen. In grote lijnen zijn er twee mogelijkheden:

    (1) Blaastraining. Hierbij wordt de patient aangeleerd de blaas onder controle te houden. Vaak dient men dan te beginnen met te proberen niet vaker dan één à twee maal per uur naar het toilet te gaan om de blaas te ledigen. In de loop van de tijd wordt de tussenliggende periode steeds langer gemaakt. Zo leert men langzamerhand meer controle te krijgen over de blaas.

    (2) Geneesmiddelen. Alle beschikbare geneesmiddelen werken op de gladde spieren. Ze verminderen daardoor de druk op de blaas. De bijwerkingen kunnen nogal eens hinderlijk zijn (droge mond, wazig zien). Bij vrouwen kunnen in bepaalde gevallen hormonen helpen, dit speelt voornamelijk in de overgang. De hormonen kunnen worden gegeven in de vorm van tabletten of een vaginale creme. Wanneer psychologische factoren oorzaak zijn van aandrangs incontinentie, kan de arts rustgevende middelen voorschrijven.
 
 
  • Deze vorm van incontinentie komt vooral op oudere leeftijd voor en meer bij mannen dan bij vrouwen.

Druppel-incontinentie

  • Druppelincontinentie
    Druppelincontinentie wordt gekenmerkt door het ongewild druppelsgewijs verliezen van urine. Deze vorm van incontinentie komt vooral op oudere leeftijd voor en meer bij mannen dan bij vrouwen. Bij mannen zijn meestal prostaat problemen de oorzaak. De prostaat kan vergroot zijn door de ontwikkeling van nieuw weefsel (adenoom). Dit weefsel is goedaardig, maar kan de plasbuis afknellen zodat de urine zich ophoopt in de blaas en alleen nog druppelsgewijs naar buiten kan lopen. Ook een ontsteking aan de prostaat kan ditzelfde probleem geven. Prostaatkanker hoeft geen belemmering van de urinestroom op te leveren.

    Het is ook mogelijk, zowel bij mannen als bij vrouwen, dat het sluitmechanisme van de blaas niet goed functioneert, waardoor deze steeds een beetje open blijft staan. Ook dan kan urine druppelsgewijs naar buiten lopen.
  • Behandeling druppelincontinentie
    Als deze vorm van incontinentie wordt veroorzaakt door slecht functioneren van de bekkenbodemspieren, zal worden geprobeerd die spieren te versterken. Daarvoor kunnen oegfeningen worden gegeven door een arts, verpleegkundige of fysiotherapeut. Deze oefeningen kunnen helpen wanneer de sluitspier nog redelijk functioneert. Bij ernstige vormen van incontinentie zal met oefeningen geen of onvoldoende resultaat worden behaald.

    Wanneer bij de man de prostaatvergroting de oorzaak is van druppel-incontinentie, zal meestal een prostaat operatie worden gedaan.
 
 
  • Catheters worden gebruikt als u uw blaas niet of onvolledig kunt legen met plassen.

Neurogene incontinentie

  • Neurogene incontinentie
    Neurogene incontinentie ontstaat door beschadiging van de lichaamszenuwen of het centraal zenuwstelsel, waardoor een te slappe blaas kan ontstaan (bijvoorbeeld bij diabetes mellitus-Neuropathie) of een juist te krachtige blaas (bijvoorbeeld na een dwarslaesie van het ruggenmerg).

    Doordat de blaas wordt gecontroleerd door zenuwen, kunnen neurologische aandoeningen of beschadiging van het zenuwstelsel de blaasfunctie en het lozingsproces beïnvloeden. Een neurogene blaas kan ontstaan door:
    - ruggenmergletsels (dwarslaesie)
    - defecten aan de neurale buis, waaronder spina bifida
    - hersentumoren en andere aandoeningen van de hersenen, zoals een beroerte of ziekte van Alzheimer
    - aandoeningen die de zenuwen aantasten, waaronder multiple sclerose, ziekte van Parkinson, diabetes type 2 en HIV
    - een zware operatie aan het bekken

    De symptomen variëren afhankelijk van de locatie en de ernst van de neurologische beschadiging.
  • Behandeling neurogene incontinentie
    Catheters worden gebruikt als u uw blaas niet of onvolledig kunt legen met plassen. Een catheter helpt u uw blaas volledig te legen. Uw arts of verpleegkundige zal u hierbij adviseren en begeleiden.